ویتنام ( Vietnam )

اطلاعات کلی پایتخت: هانوي زبان رسمی: ويتنامي ( رسمي؛ 84% )، تاي، خمر، تايلندي، موونگ. نوع حکومت: جمهوري واحد پول: دونگ(Dong) مذهب: بودايي ( 55% )، كاتوليك رومي ( 7% )، كائوداي ( 3% )، دائويي امید طول عمر: 64 سال. رشد سالانه جمعیت: 1.3% درصد (July 2004 est.) جمعیت: 82.689.518 نفر (July 2004 est.)

سرود ملی

جغرافیای کشور ویتنام

فلاتها، مناطق پرتپه و رشته‏هاي كوهستاني در آنم ( مركز ويتنام ) بين دلتاي رود مِكونگ در جنوب و دلتاي رود سرخ ( هونگها ) در شمال جاي دارد.  رودهاي مهم : مِكونگ، سونگكوي، سونگبو، ما، هونگها.  بلندترين نقطه : قلة فان‏سي‏پان، 3142 متر.  آب و هوا : ويتنام آب وهوايي گرم و مرطوب دارد،هرچند زمستانهاي شمال خنك است.

شهرهای مهم: هوشي‏مين, هايفونگ, دانانگ, لونگ‏زوئن
خط ساحلی: خط ساحلی ندارد
مختصات جغرافیایی: 16 درجه شمالی و 106 درجه شرقی

حکومت

طبق قانون اساسي 1992، 496 عضو مجمع ملي با رأي تمامي افراد بالغ براي پنج سال انتخاب مي‏شوند. اين مجمع، از ميان اعضاي خود، شوراي كشور -‏ كه رئيس آن رئيس جمهور است -‏ و شوراي وزيران، بارياست نخست‏وزير را، انتخاب مي‏كند.  قدرت واقعي در اختيار حزب كمونيست ويتنام، تنها حزب قانوني، اين كشور است.

عضویت: سازمان ملل متحد

تاریخ معاصر

در 1802، « نگوين آن » تونكن ( شمال كشور )، آنام ( مركز ) و كوشن‏شين ( جنوب ) را متحد و خود را امپراتور ويتنام ساخت. از دهة 1860 فرانسويان در اين منطقه مداخله كردند، در 1883 سرزميني تحت‏الحمايه در ويتنام بوجود آوردند و در 1887 اتحاد هندوچين را -‏ شامل كامبوج و لائوس -‏ تشكيل دادند. در دهة 1930 شورشهاي ضد استعماري آغازگر دوره‏اي از جنگ و اشغال بود كه به مدت 40 سال طول كشيد. در 1940 ژاپن، ويتنام را اشغال و سرانجام حكومت دست‏نشانده‏اي تحت امپراتوري بائوداي برپا كرد. در 1941 هوشي‏مين، رهبر كمونيست، ويت‏مين را به صورت ارتش ملي‏گراي چريكي براي جنگ با ژاپنيها بنياد نهاد. در ماههاي آخر جنگ، ويت‏مين از امريكا كمك دريافت كرد. پس از تسليم ژاپن، جمهوري دمكراتيك ويتنام با رياست هوشي‏مين در هانوي تأسيس شد. فرانسه تا 1946 سلطة خود را بازنيافت، و در ابتدا جمهوري دموكراتيك ويتنام را به عنوان يك « كشور آزاد » داخل هندوچين فرانسه به رسميت شناخت. پس از برخورد ميان حكومت هانوي و فرانسويان، هوشي‏مين هانوي را ترك و جنگ چريكي را با استعمارگران و بائوداي، امپراتور به تخت بازگشته، آغاز كرد. ويت‏مين به تدريج تمام تونكن را به دست آورد و در 1954 فرانسويان را در ديِن‏بيِن‏فو، پس از 55 روز محاصره، وادار به تسليم كرد. قرارداد صلح ژنو ( ژوئيه 1954 ) ويتنام را به منطقة كمونيست در شمال و منطقة حكومت بائوداي در جنوب تقسيم كرد. انتخابات در سراسر كشور براي 1956 زمان‏بندي شده بود، ولي شمال از شركت امتناع كرد. در 1955 بائودين خلع شد و نگودين‏ديِم در ويتنام جنوبي اعلام جمهوري كرد. رژيم سركوبگر ديِم موجب تشويق فعاليت چريكهاي كمونيست در جنوب شد و در 1960 [ نيروي چريكي ] ويت كنگ ( كمونيست) با هدف سرنگون كردن دولت طرفدار غرب در ويتنام جنوبي تشكيل گرديد. در 1961 جان فيتزجرالد كندي، رئيس جمهور امريكا، مستشاران نظامي امريكايي را براي كمك به ويتنام جنوبي اعزام كرد. در 1964 گروه « مستشاران » به ارتشي از سربازان كادر امريكا بسط يافته بود. پس از حمله‏اي كه ادعا مي‏شود، ويتنام شمالي به ناوهاي نيروي دريايي امريكا كرد ( 1964 )، امريكا بمباران هوايي شمال را به طور منظم آغاز كرد. در پايان 1964 قريب به 200,000 نفر از نيروهاي رزمي امريكا در ويتنام درگير عمليات بودند. در برابر حملة موسوم به تت، كمونيستها در 1968 مقاومت شدند و ضعف ويتنام جنوبي آشكار گرديد. مخالفت با جنگ در امريكا افزايش يافت. در 1969 مذاكرات صلح آغاز شد ولي در 1970 نيروهاي امريكايي بر ضد ويت‏كنگ در لائوس و كامبوج فعال بودند. اين جنگ طبق موافقات صلح پاريس ( 1973 ) رسماً به پايان رسيد، ولي پس از عقب‏نشيني سربازان امريكايي ادامه يافت. از زمان تسخير جنوب ( 1975 ) از طرف كمونيستها و اتحاد مجدد ويتنام بازسازي كشور را جنگ مرزي با چين ( 1979 ) و اشغال كامبوج ( 1979 تا 1989 ) به دست نيروهاي ويتنامي به تأخير انداخته است. فقدان كمك و سرمايه‏گذاري غربي مانع توسعة اقتصادي بوده، و اين وضع، در تركيب با سركوب سياسي، منجر به فرار شمار كثيري پناه‏جو ( « قايق‏سوار » ) از كشور شده است. از 1989 كوشش براي جذب سرماية غربي موجب اتخاذ سياستهاي عملي‏گرايانه‏تري شده است.

دفاع

كل نيروهاي مسلح : 860،000 ( تخمين 1993 ) به‏علاوة 500،000 شبه‏نظامي نيروي منطقه‏اي خلق و نيروهاي محلي كه 6/2 ميليون تخمين زده مي‏شود. خدمت سربازي : 3 سال.

آموزش

ميزان باسوادي : 6/87% ( 1990 ). سنين تحصيل اجباري : 6 تا 11 سال. تعداد دانشگاه : 6.

اقتصاد

بيش از سه چهارم نيروي كار به كشاورزي، عمدتاً زراعت برنج، مي‏پردازد.كشتهاي ديگر شامل مانيوك، ذرت و سيب‏زميني شيرين براي مصرف داخلي، و كائوچو، چاي و قهوه براي صادرات است. منابع طبيعي شامل زغال‏سنگ، فسفات و قلع است. اين منابع اساس صنايع شمال كشور را تشكيل مي‏دهد. جنگ در ويتنام، درگيري در كامبوج و از دست دادن كارگران ماهر به خاطر مهاجرت، همگي تأثير وخيمي بر اقتصاد كشور گذاشته است. ويتنام به رغم مساعدت شوروي و كشورهاي اروپاي شرقي دردهة 1980، همچنان توسعه نيافته، و فاقد سرماية لازم براي حل مسائل اساسي مانند كمبود مواد غذايي است. پايان تقريباً كامل كمك از كشورهاي كمونيست سابق به مشكلات اقتصادي ويتنام افزوده است، و براي تشويق سرمايه‏گذاري غربي كوشش شده است.