خطبه 234

پیوند ها

آمار بازدید

بازدید امروز : 852
بازدید دیروز : 1504
بازدید کل : 12991389

خطبه 234

قسمت اول پرش به بالا

خطبه 234
از خطبه‏هاي آن حضرت است كه قاصعه نام دارد
(اين خطبه نكوهش ابليس را در بردارد كه بزرگي فروخت و آدم را سجده نكرد، و ابليس نخست كس است كه عصبيّت را آشكار ساخت، و حميّت را پيروي كرد، نيز اين خطبه مردم را از رفتن به راه ابليس بر حذر مي‏دارد.) سپاس خداي را كه لباس عزّت و بزرگي در پوشيد و آن دو را براي خود گزيد، و بر ديگر آفريدگان ممنوع گردانيد. آن را خاص خود فرمود و بر ديگران حرام نمود. آن لباس را برگزيد چون بزرگي او را مي‏سزيد. و آن كس را از بندگان لعنت كرد كه آرزوي عزّت و بزرگي او را در سر پرورد. پس فرشتگان مقرّب خود را بدان بيازمود، و بدين آزمايش فروتنان را از گردنكشان جدا فرمود. پس گفت خداي سبحان كه داناست بدانچه نهان است در دلها ي همگان - و در پرده‏هاي غيب پنهان: «همانا مي‏آفرينم آدمي از گل، پس چون آن را راست و درست كردم، و از روح خود در آن دميدم، بيفتيد براي او سجده كنان. پس سجده كردند فرشتگان همگي، جز شيطان» كه رشك او را فرا گرفت و به آفرينش خويش بر آدم نازيد و به اصل خود - كه آتش است - بر او غيرت ورزيد. پس دشمن خدا - شيطان - پيشواي غيرت‏ورزان است، و پيشرو مستكبران، پايه عصبيّت را نهاد، و بر سر لباس كبريايي با خدا در افتاد. رخت عزّت را در بر كرد، و لباس خواري را از تن برآورد. نمي‏بينيد چگونه خدايش به خطار بزرگ‏منشي كوچك ساخت، و به سبب بلندپروازي به فرودش انداخت. در دنيا او را براند، و براي وي در آخرت آتش افروخته آماده گرداند، و اگر خدا مي‏خواست آدم را از نوري بيافريند كه فروغ آن ديده‏ها را بربايد، و زيبايي آن بر خردها غالب آيد، با بويي خوش چنانكه نفسها را تازه نمايد، چنين مي‏كرد و اگر چنين مي‏كرد، گردنها برابر او خم بود و كار آزمايش بر فرشتگان آسان هم، ليكن خداي سبحان آفريدگان خود را به پاره‏اي از آنچه اصل آن را نمي‏دانند، مي‏آزمايد تا فرمانبردار از نافرمان پديد آيد و تا بزرگ‏منشي را از آنان بزدايد، و تكبّر را از ايشان دور نمايد. پس، از آنچه خدا به شيطان كرد پند گيريد، كه كردار دراز مدّت او را باطل گرداند و كوشش فراوان او بي‏ثمر ماند. او شش هزار سال با پرستش خدا زيست از ساليان دنيا يا آخرت - دانسته نيست - امّا با ساعتي كه تكبّر كرد خدايش از بهشت بيرون آورد، و پس از ابليس كه ايمن بود كه خدا را چنان نافرماني نكند هرگز خدا انساني را به بهشت در نياورد به كاري كه بدان كار، فرشته‏اي را از بهشت برون برد. فرمان خدا براي مردم آسمان و زمين يكي است، و ميان خدا و هيچ يك از آفريدگانش در حلال شمردن آنچه بر جهانيان حرام دانسته، رخصتي نيست. پس بندگان خدا بپرهيزيد اين كه - شيطان - شما را به بيماري خود مبتلا گرداند، و با بانگ خويش بر انگيزاند و سوارگان و پيادگان خود را بر سر شما كشاند. به جانم سوگند كه تير تهديد را براي‏تان سوفار ساخته، و كمان را سخت كشيده - و تاخته - شما را نشانه كرده و از جاي نزديك تير - گمراهي - بر شما افكنده كه گفت: «پروردگار من چنانكه‏ مرا گمراه كردي زشتيهاي زمين را براي آنان بيارايم، و همه آنان را گمراه نمايم.» از ناپيدا و از روي گمان خطا سخني گفت، و نادانسته انديشه‏اي در دل نهفت و متعصّبان سخن او را شنفتند و يكه‏تازان ميدان خودخواهي و جهالت گفته وي را پذيرفتند تا چون سركش شما او را فرمانبردار شد و طمع وي در شما استوار و آنچه پوشيده و نهان بود پديدار، قدرت او بر شما فراوان گرديد و سپاهيانش آهسته آهسته به سوي‏تان روان. پس شما را مقهور و خوار ساختند و به ورطه هلاكت در انداختند و به آسيبهاي سختتان پي سپردند كه گويي نيزه در ديده‏هاتان فرو بردند و گلوهاتان را بريدند، و بيني‏هاتان را خرد گردانيدند، و خواستند تا شما را بكشند و مهار بر نهاده، به آتش آماده دوزخ كشند تا چنان شد كه آسيب او در دين سوزي و در كار دنياتان آتش افروزي، بر شما بيش از آنان گرديد كه به پيكارشان برخاسته‏ايد، و براي ستيزشان آراسته‏ايد.
پس بدو بخروشيد و در دفع او بكوشيد.
به خدا سوگند، او بر اصل شما فخر كرد، و گوهرتان را پست‏تر از گوهر خود شمرد، و بر تبارتان حمله آورد و سوارانش را بر سر شما تازاند و با پيادگانش راهتان را مسدود گرداند چنانكه از هر جا شكارتان مي‏كند و انگشتانتان را مي‏برد، نه با نيرنگ خود را توانيد بازداشت و نه افسوني را به دفع بلا دانيد گماشت. در دايره ذلّت خوار، و در چنبره‏اي تنگ گرفتار، و دستخوش مردن و از چهار سو اسير بلا بودن. پس آتش عصبيّت را كه در دلهاتان نهفته است خاموش سازيد، و كينه‏هاي جاهليّت را براندازيد كه اين حميّت در مسلمان از آفتهاي شيطان است و نازيدنهاي او و بر آغاليدنها و افسون دميدنهاي او. تاج افتخار فروتني را بر سرهاي خويش نهيد، و گردنفرازي را به زير پاهاي خود بيفكنيد، و - رشته - تكبّر را از گردنهاتان فرود آريد، و افتادگي را همچون مرزي ميان خود و دشمن بشماريد: شيطان و سپاهيان او، كه او را در هر ملّتي سپاهيان است و ياران و پيادگان و سواران. همچون - قابيل - مباشيد كه بر برادر خود تكبّر نمود، و خدا او را هيچ برتري نداده بود جز كه او خود را بزرگ پنداشت، چون حسد وي را به دشمني - برادر - واداشت، حميّت، آتش در دل او فروزيد و شيطان باد كبر در دماغ وي دميد، و خدا كيفر او را پشيماني داد، و گناهان قاتلان را تا روز قيامت در گردن او نهاد. هان بدانيد كه سركشي را از حدّ گذرانديد و با رويارويي آشكارا با خدا، و صف‏آرايي برابر مؤمنان، زمين را در تباهي كشانديد. خدا را خدا را بپرهيزيد از بزرگي فروختن از روي حميّت، و نازيدن به روش جاهليّت كه حميّت زادگاه كينه است و شيطان را دمدمه جاي - ديرينه - كه بدان امّتهاي پيشين را فريفت و مردمان را در روزگاران ديرين، تا آنكه در تاريكيهاي ناداني او پنهان شدند، و در مغاكهاي گمراهيهاي وي نهان. به راندن او رام روان، و آسان وي را به فرمان، و او كاري را در پيش گرفت كه دلها در پذيرش آن همداستان بود، و ساليان از پس ساليان در پي آن خواهش روان، و - با - تكبّري بر دلها سنگيني كنان. هان بترسيد بترسيد از پيروي مهتران و بزرگانتان كه به گوهر خود نازيدند و نژاد خويش را برتر ديدند، و نسبت آن عيب را بر پروردگار خود پسنديدند و بر نعمت خدا در حقّ خويش انكار ورزيدند، به ستيزيدن برابر قضاي او و بر آغاليدن بر نعمتهاي او. پس آنان پايه‏هاي عصبيّتند و ستونهاي فتنه و شمشيرهاي نازش - به خوي - جاهليّت. پس، از - نافرماني - خدا بپرهيزيد و با نعمتهايي كه به شما داده مستيزيد، و به فضيلتي كه شما راست - بر ديگري - رشك مبريد، و ناپاك گوهران را پيروي مكنيد، - و افسونشان را مخريد - آنان كه كوشيديد تا آب تيره طينتشان را به جاي صافي طبيعت خود نوشيديد، و فطرت بي آك خويش را با مزاج بيمارشان‏ در آميختيد، و باطل ايشان را به حقّ خود ريختيد، حالي كه آنان از راه حق بيرون شدن را بنيانند، و شكستن عهد و بريدن با خويشاوند را همپيمان.
شيطان آنان را بارگي گمراهي ساخت، و سپاهي كرد كه بديشان بر مردمان تواند تاخت، و ترجماني كه به زبانشان سخن گويد - و راه گمراهي شما را جويد - تا خردهاتان را تواند دزديد و در ديده‏هاتان تواند خليد، و در گوشهاتان تواند دميد. پس شما را نشانه تير خود كرد، و زير پايتان بسپرد و به چنگ خود در آورد. پس عبرت گيريد از آنچه به مستكبران پيش از شما رسيد، از عذاب خدا و سختگيريهاي او و خواري و كيفرهاي او، و عبرت گيريد از تيره خاكي كه رخساره‏هاشان بر آن نهاده است، و زمينهاي - نمناك - كه پهلوهاشان بر آن افتاده است، و به خدا پناه بريد از كبر كه - در سينه‏ها - زايد، چنانكه بدو پناه مي‏بريد از بلاهاي روزگار كه پيش آيد. اگر خدا رخصت كبر ورزيدن را به يكي از بندگانش مي‏داد، به يقين چنين منتي را بر پيامبران گزيده و دوستانش مي‏نهاد، ليكن خداي سبحان بزرگ‏منشي را بر انان ناپسند ديد و فروتني‏شان را پسنديد. پس پيامبران - از روي فروتني - گونه‏هاي خود را بر زمين چسبانيدند، و چهره‏هاي خود را به خاك ماليدند، و برابر مؤمنان فروتني نمودند و خود مردماني مستضعف بودند.
خداي‏شان به گرسنگي آزمود و به سختي مبتلاشان فرمود، و با ترس و بيمها امتحانشان كرد و با زير و زبر كردنشان در سختيها، ايمانشان را پديد آورد. پس مال و فرزندان را ميزان خشم يا خشنودي خدا مي‏انگاريد، و آزمايش و امتحان - او - را نشانه توانگري و توانايي مپنداريد، و خداي سبحان و تعالي فرمود: «آيا مي‏پنداريد اين كه ما آنان را به داشتن مال و پسران مدد مي‏نماييم، مي‏شتابانيم آنان را در نيكيها نه، آنان نمي‏دانند» و خداي سبحان مستكبران از بندگان خود را مي‏آزمايد به ارزشي كه دوستان مستضعف او در ديده آنان دارند. موسي بن عمران و برادرش هارون بر فرعون در آمدند، جامه‏هاي پشمين بر تن و چوبدستيها در دست، و با او پيمان نهادند به جاودانگي سلطنت و دوام و ارجمندي و عزّت اگر مسلماني پذيرد - و راه طغيان پيش نگيرد - فرعون گفت: «از اين دو تعجب نمي‏كنيد، كه شرط جاودانگي ملك و هميشگي عزّت مرا مي‏پذيرند، و خود - چنين كه مي‏بينيد - در خواري و فقر اسيرند - فرستنده آنان كيست - و چرا دستبندها و گردنبندهاي زريّن بر ايشان آويزان نيست» زر و گرد آوردن آن را بزرگ داشت، و پشم و پوشيدن آن را خواري پنداشت.
و اگر خداي سبحان اراده مي‏فرمود آن هنگام كه پيامبران خود را مبعوث نمود، تا براي آنان گنجهاي زر را بگشايد، و كانهاي طلاي ناب را آشكار نمايد، و باغستانها، و درختستانها، و ددگان زمين، و پرندگان آسمان را بر آن جمله بيفزايد، چنين مي‏كرد و اگر كرده بود نه پاداش مانده بود، و نه امتحان، و نه اخبار - آسمان و آمدن پيامبران - و نه پذيرندگان دعوت مزد آزمودگان را سزاوار بودند، و نه مؤمنان از پاداش نيكوكاران برخوردار، و نه اسمها معنيهاي خود را نمودار، ليكن خداي سبحان فرستادگان خود را در اراده‏شان نيرومند گرداند، و در آنچه ديده‏ها از ظاهر آنان مي‏بيند خوار نماياند با قناعتي كه دل و چشمها را از بي نيازي پر دارد، و درويشيي كه ديده‏ها و گوشها را پر بيازارد، و اگر پيامبران را نيرويي بود كه با آن به ستيز نتوان برخاست، و عزّتي كه از آن نتوان كاست، و پادشاهي كه مردمان گردن به سوي آن كشند، و آرزومندان رخت بر اشتران بسته روي به سوي آن نهند، بر مردمان آسانتر بود كه از قدرت آنان عبرت پذيرند، و راه گردنكشي پيش نگيرند، ليكن در چنين حال ايمانشان يا از بيم جان بود و يا اميد - به دست آوردن نان و چنان ايمان و كار نيكو، خالص نمي‏نمود - بلكه نيم از ترس و نيمي به رغبت بود. امّا خداي سبحان خواست تا از پيامبران او را فرمانبردار بودن، و كتابهاي او را باور نمودن، و به درگاه او فروتني كردن و فرمان او را به خواري گردن نهادن، و پيشاني طاعت به درگاه او سودن، كارهايي باشد خاصّ او - كه از دل خيزد - و چيزي با آن نياميزد، و هرچه سختي و آزمايش سترگ، پاداش و مكافات بزرگ.
نمي‏بينيد خداي سبحان، پيشينيان از آدم (ص) تا پسينيان از اين عالم را آزمود - به حرمت نهادن - سنگهايي بي زيان و سود، كه نبيند و نتواند شنود. پس خدا آن را خانه با حرمت خود ساخت و براي فراهم آمدن و عبادت مردمانش پرداخت. پس آن خانه را در سنگلاخي نهاد از همه سنگستانهاي زمين دشوارتر، و ريگزاري رويش آن از همه كمتر. به درّه‏اي از ديگر درّه‏ها تنگتر، ميان كوههايي سخت و ريگهايي نرم دشوار گذر، و چشمه‏هايي زه آب آن كم و ده‏هاي جدا از هم، كه شتر در آنجا فربه نشود و اسب و گاو و گوسفند علف نيابد. پس آدم و فرزندان او را فرمود تا روي بدان خانه دارند - و با حرمتش شمارند - پس خانه براي آنان جايگاهي گرديد كه سود سفرهاي خود را در آن بردارند و مقصدي كه بارهاي خويش در آن فرود آرند.
دلها در راه ديدار آن شيدا، از دشتهايي بي آب و گياه، و مغاك درّه‏هاي ژرف و جزيره‏هاي از يكديگر جدا، - در پهنه - دريا تا از روي خواري شانه‏هاشان را بجنبانند و گرداگرد خانه كلمه تهليل بر زبان رانند، و بر گامها روند دوان، خاك آلود و مو پريشان. جامه‏ها را به يك سو انداخته، و با واگذاشتن موها خلقت نيكوي خود را زشت ساخته. آزمايشي بزرگ و امتحاني دشوار و آزمودني آشكار براي پديد آمدن نافرمان از فرمانبردار. خدا زيارت خانه را موجب رحمت خود فرمود، و وسيلت رسيدن به بهشت نمود. و اگر خداي سبحان مي‏خواست خانه با حرمت و عبادتگاه با عظمت خود را ميان باغستانها نهد و جويبار، و در زمين نرم و هموار، و درختستانهاي از هم ناگسسته، و ميوه‏ها در دسترس و عمارتها درهم و دهستانها به يكديگر پيوسته، ميان گندمزارهاي نيكو و باغهاي سرسبز تازه‏رو و زمينهاي پرگياه گرداگرد او، و بقعه‏هاي پر باران و باغستانهاي خرم، و راههاي آبادان، پاداش كم بود و آزمايش ناچيز هم، و اگر بنيادي كه پايه آن بناست، و سنگهايي كه خانه بدانها برپاست، از زمرّد سبز بود و ياقوت سرخ فام، و با روشني و درخشش‏ تمام، از راه يافتن دو دلي در سينه‏ها مي‏كاست، و كوشش شيطان را از دلها دور مي‏كرد، و شكّ و ترديد از مردمان بر مي‏خاست. ليكن خدا بندگانش را به گونه گون سختيها مي‏آزمايد، و با مجاهدتها به بندگي‏شان وادار مي‏نمايد، و به ناخوشايندها آزمايششان مي‏كند تا خود پسندي را از دلهاشان بزدايد، و خواري و فروتني را در جانهاشان جايگزين فرمايد، و آن را درهايي سازد گشاده به بخشش او، و وسيلتهايي آماده براي آمرزش او.
پس خدا را خدا را بپرهيزيد از سركشي در اين جهان و بترسيد از كيفر ناخوشايند ستم در آن جهان، و پايان زشت خودبيني كه دامي است نهاده شيطان. دامي بزرگ و فريفتني سترگ. بر دل مردان راه يابد، چون زهر كشنده كه در اندامها شتابد. هيچگاه از كار باز نماند، و به خطا كس را از مكر خود نرهاند. نه دانشمندي را به خاطر دانش و نه مستمندي را در فرسوده پوشش، و خدا بندگان با ايمان خود را از اين آسيب بركنار مي‏دارد، با نمازها و زكاتها و روزه‏گرفتنهاي دشوار، در روزهايي كه واجب است تا اندامهاشان بيارمد با اين كار، و ديده‏هاشان خاشع شود و جانهاشان خوار. و سبك ساختن دلهاي آنان، و بردن خودبيني از ايشان، به فروتني كه در اين عبادتهاست: از چهره‏هاي شاداب را به تواضع بر خاك سودن، و با چسبانيدن اندامهاي پاكيزه بر زمين خردي خويش را نمودن، و رسيدن شكمها به پشت به فروتني و خواري به خاطر روزه‏داري، و آنچه در زكات است از دادن بهره‏هاي زمين و جز آن، به مستمندان و بيچارگان. بدانچه در اين كارهاست بنگريد: از سركوبي جوانه‏هاي نازش و بازداشتن نهالهاي خودپسندي از رويش. نگريستم و هيچ يك از جهانيان را نيافتم كه براي چيزي تعصّب ورزد جز آنكه آن تعصّب را علّتي بود: آنچه نادانان را بفريبد، و يا پذيرفتن آن انديشه بيخردان را زيبد. تنها شماييد كه براي چيزي تعصّب مي‏نماييد كه آن را سببي شناخته نيست و علّتي دانسته‏ نه. امّا شيطان به خاطر گوهر خود بر آدم تعصّب آورد، و در آفرينش وي او را سرزنش كرد و گفت: «من از آتش ساخته‏ام و تو از گل پرداخته.» امّا توانگران و خداوندان نعمتهاي فراوان، تعصّب ورزيدند، چون نشانه‏هاي نعمت را ديدند، گفتند: «ما را دارايي و فرزندان بيش است و عذابي‏مان نه در پيش است.» پس اگر به ناچار تعصّب ورزيدند بايد، در چيزي تعصّب ورزيد كه شايد: در خويهاي نيك و گزيده و كردارهاي پسنديده، و كارهاي نيكو كه افزوني بر يكديگر جستند در آن، بزرگواران و دلاوران از خاندانهاي عرب و مهتران قبيله - نيكو حسب. از آراسته بودن - به خوبي خوي و رفتار، و بردباري به هنگام خشم بسيار، و آنچه پسنديده است از رفتار و كردار. پس در خصلتهاي نيكو تعصّب ورزيد از حمايت كردن پناهندگان، و به سررساندن پيمان و آراسته بودن به تقوي و ايمان، و از خودپسندي دوري گزيدن، و به فضيلت آراسته بودن، و دست بازداشتن از ستمكاري و بزرگ شمردن - گناه - خونريزي و خونخواري، و داد مردمان دادن، و خشم را فرو خوردن، و پرهيز از تبهكاري در زمين، و بپرهيزيد از آنچه فرود آمد بر امّتهاي پيشين، از كيفرهايي كه ديدند بر كردارهاي ناشايست و رفتارها كه كردند و نبايست. پس نيك و بد احوالشان را به ياد آريد و خود را از همانند شدن به آنان بر حذر داريد.
- و چون به چشم خود ديديد - و در خوشبختي و بدبختي‏شان انديشيديد، آن را عهده‏دار شويد كه عزيزشان گرداند و دشمنان را از سرشان راند، و زمان بي گزندي‏شان را به درازا كشاند، و با عافيت از نعمت بر خوردار و پيوند رشته بزرگواري با آنان استوار. و آن از پراكندگي دوري نمودن بود و به سزاواري روي آوردن، و يكديگر را بدان برانگيختن و سفارش كردن، و بپرهيزيد از هر كار كه پشت آنان را شكست و نيروشان را گسست، چون: كينه هم در دل داشتن و تخم نفاق در سينه كاشتن و از هم بريدن، و دست از ياري يكديگر كشيدن. و در احوال گذشتگان پيش از خود بنگريد، مردمي كه با ايمان‏ بودند چسان به سر بردند و چگونه آنان را آزمودند آيا نبودند گرانبارتر آفريدگان. و به هنگام آزمايش كوشاترين بندگان، و تنگ زندگاني‏ترين مردم جهان فرعونان آنان را به بندگي گرفتند و در عذاب سخت كشيدند، و تلخي - زندگاني - را جرعه جرعه بديشان نوشانيدند. پس پيوسته در خواري و هلاكت بودند و مقهور چيرگي و قدرت، نه چاره‏اي مي‏يافتند تا سرباز زنند، و نه راهي كه عذاب را از خود دور كنند. تا چون خدا ديد چگونه در راه دوستي او بر آزار شكيبايند، و چسان از بيم او ناخوشايند را تحمّل مي‏نمايند، از تنگناهاي بلاگشايشي براي‏شان پديد آورد، و از پس خواري ارجمندشان فرمود و آرامش را جايگزين بيم كرد. پس پادشاهان حكمران شدند و پيشوايان با فرّ و شان و كرامت خدا در باره‏شان تا بدانجا رسيد كه ديده آرزو نهايت آن را نديد. پس بنگريد چسان مي‏نمودند، آن گاه كه گروهها فراهم بودند، و همگان راه يك آرزو را مي‏پيمودند، و دلها راست بود و با هم سازوار و دستها يكديگر را مددكار، شمشيرها به پاري هم آخته، و ديده‏ها به يكسو دوخته، و اراده‏ها در پي يك چيز تاخته، آيا مهتران سراسر زمين نبودند، و بر جهانيان پادشاهي نمي‏نمودند پس بنگريد كه پايان كارشان به كجا كشيد، چون ميانشان جدايي افتاد، و الفت به پراكندگي انجاميد، و سخنها و دلهاشان گونه‏گون گرديد. از هم جدا شدند، و به حزبها گراييدند، و خدا لباس كرامت خود را از تنشان برون آورد، و نعمت فراخ خويش را از دستشان به در كرد، و داستان آنان ميان شما ماند، و آن را براي پندگيرنده عبرت گرداند.
پس از حال فرزندان اسماعيل و اسحاق و اسرائيل - كه درود بر آنان باد - پند گيريد، كه حالتها سخت متناسب است با هم و چه نزديك است مثالها به هم، بيش و كم.
در كار آنان بينديشيد، و روزگاري كه پراكنده بودند و از هم جدا، و كسراها و قيصرها بر آنان پادشا. آنان را از مرغزارهاي پر نعمت و درياي عراق و سرزمينهاي سبز آفاق مي‏ربودند و به زمينهايي كه رستني آن درمنه بود، روانه مي‏نمودند، آنجا كه بادها از هر سو در آن وزان بود، و آنان گرفتار بدي گذران. آنان را واگذاشتند مستمند درويش، بيابان نشين و چراننده اشتران پشت ريش. پست‏ترين جايهاشان خانه، و خشكترين بيابانشان جاي قرار و كاشانه. نه - به سوي حق - دعوتي، تا بدان روي آرند، و خود را - از گمراهي - باز دارند، و نه سايه الفتي كه رخت بدانجا افكنند و در عزّت آن زندگي كنند. حالتها ناپايدار، دستها به خلاف هم در كار، جمعيّت پراكنده، در بلاي سخت و تيه ناداني دست و پا زننده، از: زنده به گور كردن دختران، و پرستيدن بتان و بريدن پيوند خويشان و يكديگر را غارت كنان. پس بنگريد كه نعمتهاي خدا چگونه بر آنان فرو ريخت، هنگامي كه پيامبري برايشان بر انگيخت. آنان را به طاعت خدا در آورد و با خواندنشان به سوي او با يكديگر سازوارشان كرد، و چسان نعمت، شهپر خود را بر سر آنان گسترد و جويبارهايي از آسايش و رفاه براي ايشان روان نمود، و ملّت اسلام، با بركتهاي خود آنان را فراهم فرمود. پس در نعمت شريعت غرقه گرديدند، و لذّت زندگي خرّم و فراخ آن را چشيدند. زندگي‏شان به سامان، در سايه دولتي قوي‏شان، و نيكويي حال آنان را به عزّتي رساند ارجمند، و كارهاشان استوار گرديد و دولتشان نيرومند، چنانكه حاكم شدند بر جهانيان، و پادشاهان زمين در اين كرانه و آن كران. كار كساني را به دست گرفتند كه تيرشان بر آنان حكومت مي‏نمودند، و بر كساني فرمان راندند كه فرمانبر آنان بودند. نه تيرشان بر سنگ مي‏رسيد و نه سنگشان سبك مي‏گرديد. همانا شما رشته فرمانبرداري را از گردن گشاديد و به داوريهاي دوران جاهليت رضا داديد، در دژ خدايي كه پيرامونتان بود رخنه نهاديد. همانا خداي سبحان بر جماعت اين امّت - مسلمان - منّت نهاد و به الفت آنان را با يكديگر پيوند داد، پيوندي كه در سايه آن بچمند، و در پناه آن بيارمند. در نعمتي‏ كه هيچ يك از آفريدگان بهايي نداند براي آن. چه آن نعمت از هر بهايي برتر است و از هر رتبت و منزلتي گرانقدرتر. و بدانيد كه شما پس از هجرت - و ادب آموختن از شريعت - به - خوي - باديه نشيني بازگشتيد و پس از پيوند دوستي دسته دسته شديد. با اسلام جز به نام آن بستگي نداريد و از ايمان جز نشان آن را نمي‏شناسيد. مي‏گوييد به آتش - مي‏سوزيم - و ننگ را - نمي‏توزيم -. گويا مي‏خواهيد اسلام را واژگون كنيد با پرده حرمتش را دريدن، و رشته برادري ديني را بريدن. پيماني كه خدايش براي شما در زمين خود پناهگاه و جاي امن فرمود، و موجب ايمني آفريده‏هايش نمود، و اگر شما به چيزي جز اسلام پناه برديد، كافران با شما پيكار خواهند كرد، آن گاه نه جبرئيل ماند و نه ميكائيل، و نه مهاجران و نه انصار كه شما را ياري كند. جز تيغ بر يكديگر زدن نبود تا خدا ميان شما داوري كند. و همانا نمونه‏ها و داستانها در دسترس شماست - از گذشتگان - و عذاب خدا و سختيهاي او - كه رسيد به آنان -، و روزهايي - كه عذابشان كرد - و آسيبهاي سخت او - كه به آنان فرود آورد -. پس وعده عذاب او را دير مي‏انگاريد، به عذر آنكه نمي‏دانيد در چنگ او گرفتاريد. و با انتقام او را سبك شمردن، و از كيفر او ايمن بودن كه همانا خداي سبحان - مردم - دوران گذشته را كه پيش از شمايند از رحمت خود دور نفرمود، جز براي آنكه امر به معروف را واگذاشتند، و مردمان را از منكر باز نداشتند. پس خدا بيخردان - آنان را - لعنت كرد به خاطر نافرماني كردن، و خردمندان را به گناه ديگران را از نافرماني مانع نبودن. هان بدانيد كه شما رشته - پيوند با - اسلام را گسستيد، و حدود آن را شكستيد، و احكام آن را كار نبستيد.
بدانيد كه خدا مرا فرموده است با تجاوزكاران و پيمان گسلان، و تبهكاران در زمين پيكار كنم. امّا با پيمان گسلان جنگيدم و با از حق برون شدگان ستيزيدم، و از دين بيرون شدگان را زبون ساختم.
امّا شيطان ردهه، به جاي من بانگي‏ كار او را بسنده گرديد چنانكه از آن بانگ آواي طپيدن دل و لرزه سينه خود را شنيد، و اندكي از تجاوزكارن مانده، و اگر خدا مرا رخصت داد كه بر ايشان بتازم و آنان را براندازم، دولت را از آنها بازگردانم و از آن خود سازم، جز تني چند كه در اين سوي و آن سوي شهرها بمانند - و مردم را بترسانند -. من در خردي بزرگان عرب را به خاك انداختم و سركردگان ربيعه و مضر را هلاك ساختم. شما مي‏دانيد مرا نزد رسول خدا چه رتبت است، و خويشاونديم با او در چه نسبت است. آن گاه كه كودك بودم مرا در كنار خود نهاد و بر سينه خويشم جا داد، و مرا در بستر خود مي‏خوابانيد چنانكه تنم را به تن خويش مي‏سود و بوي خوش خود را به من مي‏بويانيد. و گاه بود كه چيزي را مي‏جويد، سپس آن را به من مي‏خورانيد. از من دروغي در گفتار نشنيد، و خطايي در كردار نديد. هنگامي كه از شير گرفته شد خدا بزرگترين فرشته از فرشتگانش را شب و روز همنشين او فرمود تا راههاي بزرگواري را پيمود، و خويهاي نيكوي جهان را فراهم نمود. و من در پي او بودم - در سفر و حضر - چنانكه شتر بچّه در پي مادر. هر روز براي من از اخلاق خود نشانه‏اي بر پا مي‏داشت و مرا به پيروي آن مي‏گماشت. هر سال در حراء خلوت مي‏گزيد، من او را مي‏ديدم و جز من كسي وي را نمي‏ديد. آن هنگام جز خانه‏اي كه رسول خدا (ص) و خديجه در آن بود، در هيچ خانه‏اي مسلماني را نيافته بود، من سوّمين آنان بودم.
روشنايي وحي و پيامبري را مي‏ديدم و بوي نبوّت را مي‏شنودم. من هنگامي كه وحي بر او (ص) فرود آمد، آواي شيطان را شنيدم.
گفتم: اي فرستاده خدا اين آوا چيست گفت: «اين شيطان است كه از آن كه او را نپرستند نوميد و نگران است. همانا تو مي‏شنوي آنچه را من مي‏شنوم، و مي‏بيني آنچه را من مي‏بينم، جز اين كه تو پيامبر نيستي و وزيري و بر راه خير مي‏روي - و مؤمنان را اميري -.» و من با او بودم، هنگامي كه مهتران قريش نزد وي آمدند، و گفتند: «اي محمّد (ص) تو دعوي كاري بزرگ مي‏كني كه نه پدرانت چنان دعويي داشتند، نه كسي از خاندانت. ما چيزي را از تو مي‏خواهيم اگر آن را پذيرفتي و به ما نماياندي، مي‏دانيم تو پيامبر و فرستاده‏اي و گرنه مي‏دانيم جادوگري دروغگويي.» گفت (ص): «چه مي‏پرسيد» گفتند: «اين درخت را براي ما بخوان تا با رگ و ريشه برآيد و پيش روي تو در آيد.» گفت (ص): «خدا بر هر چيز تواناست. اگر خدا براي شما چنين كرد، مي‏گرويد، و به حق گواهي مي‏دهيد» گفتند «آري.» گفت: «من آنچه را مي‏خواهيد به شما نشان خواهم داد. و من مي‏دانم شما به راه خير باز نمي‏گرديد. و در ميان شما كسي است كه در چاه افكنده شود و كسي است كه گروهها را بهم پيوندد و لشكر فراهم آورد.» سپس گفت (ص): «اي درخت اگر به خدا و روز رستاخيز ايمان گرويده‏اي و مي‏داني من فرستاده خدايم با رگ و ريشه از جاي برآي، و پيش روي من در آي به فرمان خداي.» پس به خدايي كه او را به راستي بر انگيخت، رگ و ريشه درخت از هم گسيخت و از جاي بر آمد بانگي سخت‏كنان و چون پرندگان پرزنان تا پيش روي رسول خدا (ص) بيامد، و شاخه فرازين خود را بر رسول خدا (ص) گسترد، و يكي از شاخه‏هايش را بر دوش من آورد، و من در سوي راست او (ص) بودم. پس چون آنان اين - معجزه - را ديدند، از روي برتري جويي و گردنكشي گفتند: «بگو تا نيم آن نزد تو آيد و نيم ديگر بر جاي ماند.» پس او درخت را چنين فرمان داد و نيم آن رو سوي او نهاد، پيش آمدني سخت شگفت‏آور، و با بانگي هر چه سخت‏تر. چنانكه مي‏خواست خود را به رسول خدا (ص) بپيچد. پس آنان از روي ناسپاسي و سركشي گفتند:
«اين نيم را بفرما تا نزد نيم خود باز رود چنانكه بود» و او درخت را چنان فرمود. پس درخت باز گرديد و من گفتم: لا اله الّا اللّه، اي فرستاده خدا من نخستين كسم كه به تو گرويد، و نخستين كس كه اقرار كرد كه درخت آنچه را فرمودي به فرمان خدا به جا آورد. تا پيامبري تو را گواهي دهد و گفته تو را بزرگ دارد.» پس آنان گفتند: «نه كه ساحري است دروغگو، شگفت جادوگر است، و چه آسان است كار او. و چه كسي تو را در كارت تصديق كند جز او» (و قصدشان من بودم). من از مردمي هستم كه در راه خدا از سرزنش ملامت‏كنندگان باز نمي‏ايستند. نشانه‏هاي آنان، نشانه راستكاران و سخنشان، گفتار درست كرداران. زنده‏داران شبند - به عبادت - و نشانه‏هاي روزند - براي هدايت - چنگ در ريسمان قرآن زده‏اند و سنّت خدا و فرستاده او را زنده كرده‏اند. نه بزرگي مي‏فروشند، و نه برتري جويي دارند، نه خيانت مي‏كنند و نه تبهكارند.
دلهاشان در بهشت است و تن‏هاشان را به كار - عبادت - وامي‏دارند.

قسمت دوم پرش به بالا

خطبه (234)
و من خطبة له عليه السلام و من الناس من يسمى هذه الخطبة بالقاصعة
و هي تتضمن ذم إبليس- لعنه اللّه- على استكباره و تركه السجود لآدم- عليه‏ السلام- و إنه أول من أظهر العصبية و تبع الحمية و تحذير الناس من سلوك طريقته
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَبِسَ الْعِزَّ وَ الْكِبْرِيَاءَ وَ اخْتَارَهُمَا لِنَفْسِهِ دُونَ خَلْقِهِ وَ جَعَلَهُمَا حِمًى وَ حَرَماً عَلَى غَيْرِهِ وَ اصْطَفَاهُمَا لِجَلَالِهِ وَ جَعَلَ اللَّعْنَةَ عَلَى مَنْ نَازَعَهُ فِيهِمَا مِنْ عِبَادِهِ ثُمَّ اخْتَبَرَ بِذَلِكَ مَلَائِكَتَهُ الْمُقَرَّبِينَ لِيُمَيِّزَ الْمُتَوَاضِعِينَ مِنْهُمْ مِنَ الْمُسْتَكْبِرِينَ فَقَالَ سُبْحَانَهُ وَ هُوَ الْعَالِمُ بِمُضْمَرَاتِ الْقُلُوبِ وَ مَحْجُوبَاتِ الْغُيُوبِ إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ طِينٍ فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ إِلَّا إِبْلِيسَ اعْتَرَضَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَافْتَخَرَ عَلَى آدَمَ بِخَلْقِهِ وَ تَعَصَّبَ عَلَيْهِ لِأَصْلِهِ فَعَدُوُّ اللَّهِ إِمَامُ الْمُتَعَصِّبِينَ وَ سَلَفُ الْمُسْتَكْبِرِينَ الَّذِي وَضَعَ أَسَاسَ الْعَصَبِيَّةِ وَ نَازَعَ اللَّهَ رِدَاءَ الْجَبَرِيَّةِ وَ ادَّرَعَ لِبَاسَ التَّعَزُّزِ وَ خَلَعَ قِنَاعَ التَّذَلُّلِ أَ لَا تَرَوْنَ كَيْفَ صَغَّرَهُ اللَّهُ بِتَكَبُّرِهِ وَ وَضَعَهُ بِتَرَفُّعِهِ فَجَعَلَهُ فِي الدُّنْيَا مَدْحُوراً وَ أَعَدَّ لَهُ فِي الْآخِرَةِ سَعِيراً وَ لَوْ أَرَادَ سُبْحَانَهُ أَنْ يَخْلُقَ آدَمَ مِنْ نُورٍ يَخْطَفُ الْأَبْصَارَ ضِيَاؤُهُ وَ يَبْهَرُ الْعُقُولَ رُوَاؤُهُ وَ طِيبٍ يَأْخُذُ الْأَنْفَاسَ عَرْفُهُ لَفَعَلَ وَ لَوْ فَعَلَ لَظَلَّتْ لَهُ الْأَعْنَاقُ خَاضِعَةً وَ لَخَفَّتِ الْبَلْوَى فِيهِ عَلَى الْمَلَائِكَةِ وَ لَكِنَّ اللَّهَ- سُبْحَانَهُ- يَبْتَلِي خَلْقَهُ بِبَعْضِ مَا يَجْهَلُونَ أَصْلَهُ تَمْيِيزاً بِالِاخْتِبَارِ لَهُمْ وَ نَفْياً لِلِاسْتِكْبَارِ عَنْهُمْ وَ إِبْعَاداً لِلْخُيَلَاءِ مِنْهُمْ‏ فَاعْتَبِرُوا بِمَا كَانَ مِنْ فِعْلِ اللَّهِ بِإِبْلِيسَ إِذْ أَحْبَطَ عَمَلَهُ الطَّوِيلَ وَ جَهْدَهُ الْجَهِيدَ- وَ كَانَ قَدْ عَبَدَ اللَّهَ سِتَّةَ آلَافِ سَنَةٍ لَا يُدْرَى أَ مِنْ سِنِي الدُّنْيَا أَمْ مِنْ سِنِي الْآخِرَةِ- عَنْ كِبْرِ سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ فَمَنْ ذَا بَعْدَ إِبْلِيسَ يَسْلَمُ عَلَى اللَّهِ بِمِثْلِ مَعْصِيَتِهِ كَلَّا مَا كَانَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ لِيُدْخِلَ الْجَنَّةَ بَشَراً بِأَمْرٍ أَخْرَجَ بِهِ مِنْهَا مَلَكاً إِنَّ حُكْمَهُ فِي أَهْلِ السَّمَاءِ وَ أَهْلِ الْأَرْضِ لَوَاحِدٌ وَ مَا بَيْنَ اللَّهِ وَ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ هَوَادَةٌ فِي إِبَاحَةِ حِمًى حَرَّمَهُ عَلَى الْعَالَمِينَ فَاحْذَرُوا- عِبَادَ اللَّهِ- عَدُوَّ اللَّهِ أَنْ يُعْدِيَكُمْ بِدَائِهِ وَ أَنْ يَسْتَفِزَّكُمْ (بِنِدَائِهِ وَ أَنْ يُجْلِبَ عَلَيْكُمْ) بِخَيْلِهِ وَ رَجْلِهِ فَلَعَمْرِي لَقَدْ فَوَّقَ لَكُمْ سَهْمَ الْوَعِيدِ وَ أَغْرَقَ لَكُمْ بِالنَّزْعِ الشَّدِيدِ وَ رَمَاكُمْ مِنْ مَكَانٍ قَرِيبٍ قَالَ (رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ) قَذْفاً بِغَيْبٍ بَعِيدٍ وَ رَجْماً بِظَنٍّ غَيْرِ مُصِيبٍ صَدَّقَهُ بِهِ أَبْنَاءُ الْحَمِيَّةِ وَ إِخْوَانُ الْعَصَبِيَّةِ وَ فُرْسَانُ الْكِبْرِ وَ الْجَاهِلِيَّةِ حَتَّى إِذَا انْقَادَتْ لَهُ الْجَامِحَةُ مِنْكُمْ وَ اسْتَحْكَمَتِ الطَّمَاعِيَةُ مِنْهُ فِيكُمْ فَنَجَمَتِ الْحَالُ مِنَ السِّرِّ الْخَفِيِّ إِلَى الْأَمْرِ الْجَلِيِّ اسْتَفْحَلَ سُلْطَانُهُ عَلَيْكُمْ وَ دَلَفَ بِجُنُودِهِ نَحْوَكُمْ فَاقْحَمُوكُمْ وَلَجَاتِ الذُّلِّ وَ أَحَلُّوكُمْ وَرَطَاتِ الْقَتْلِ وَ أَوْطَأُوكُمْ إِثْخَانَ الْجِرَاحَةِ طَعْناً فِي عُيُونِكُمْ وَ حَزّاً فِي حُلُوقِكُمْ وَ دَقّاً لِمَنَاخِرِكُمْ وَ قَصْداً لِمَقَاتِلِكُمْ وَ سَوْقاً بِخَزَائِمِ الْقَهْرِ إِلَى النَّارِ الْمُعَدَّةِ لَكُمْ فَأَصْبَحَ أَعْظَمَ فِي دِينِكُمْ حَرْجاً وَ أَوْرَى فِي دُنْيَاكُمْ قَدْحاً مِنَ الَّذِينَ أَصْبَحْتُمْ لَهُمْ مُنَاصِبِينَ وَ عَلَيْهِمْ مُتَأَلِّبِينَ فَاجْعَلُوا عَلَيْهِ حَدَّكُمْ وَ لَهُ جِدَّكُمْ فَلَعَمْرُ اللَّهِ لَقَدْ فَخَرَ عَلَى أَصْلِكُمْ وَ وَقَعَ فِي حَسَبِكُمْ وَ دَفَعَ فِي نَسَبِكُمْ وَ أَجْلَبَ بِخَيْلِهِ عَلَيْكُمْ وَ قَصَدَ بِرَجْلِهِ سَبِيلَكُمْ يَقْتَنِصُونَكُمْ بِكُلِّ مَكَانٍ وَ يَضْرِبُونَ مِنْكُمْ كُلَّ بَنَانٍ لَا تَمْتَنِعُونَ بِحِيلَةٍ وَ لَا تَدْفَعُونَ بِعَزِيمَةٍ فِي حَوْمَةِ ذُلٍّ وَ حَلْقَةِ ضِيقٍ وَ عَرْصَةِ مَوْتٍ وَ جَوْلَةِ بَلَاءٍ فَأَطْفِئُوا مَا كَمَنَ فِي قُلُوبِكُمْ مِنْ نِيرَانِ الْعَصَبِيَّةِ وَ أَحْقَادِ الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنَّمَا تِلْكَ الْحَمِيَّةُ تَكُونُ فِي الْمُسْلِمِ مِنْ خَطَرَاتِ الشَّيْطَانِ وَ نَخَوَاتِهِ وَ نَزَغَاتِهِ وَ نَفَثَاتِهِ وَ اعْتَمِدُوا وَضْعَ التَّذَلُّلِ عَلَى رُءُوسِكُمْ وَ إِلْقَاءَ التَّعَزُّزِ تَحْتَ أَقْدَامِكُمْ وَ خَلْعَ التَّكَبُّرِ مِنْ أَعْنَاقِكُمْ وَ اتَّخِذُوا التَّوَاضُعَ مَسْلَحَةً بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ عَدُوِّكُمْ إِبْلِيسَ وَ جُنُودِهِ فَإِنَّ لَهُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ جُنُوداً وَ أَعْوَاناً وَ رَجْلًا وَ فُرْسَاناً وَ لَا تَكُونُوا كَالْمُتَكَبِّرِ عَلَى ابْنِ أُمِّهِ مِنْ غَيْرِ مَا فَضْلٍ جَعَلَهُ اللَّهُ فِيهِ سِوَى مَا أَلْحَقَتِ الْعَظَمَةُ بِنَفْسِهِ مِنْ عَدَاوَةِ الْحَسَدِ وَ قَدَحَتِ الْحَمِيَّةُ فِي قَلْبِهِ مِنْ نَارِ الْغَضَبِ وَ نَفَخَ الشَّيْطَانُ فِي أَنْفِهِ مِنْ رِيحِ الْكِبْرِ الَّذِي أَعْقَبَهُ اللَّهُ بِهِ النَّدَامَةَ وَ أَلْزَمَهُ آثَامَ الْقَاتِلِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَلَا وَ قَدْ أَمْعَنْتُمْ فِي الْبَغْيِ وَ أَفْسَدْتُمْ فِي الْأَرْضِ مُصَارَحَةً لِلَّهِ بِالْمُنَاصَبَةِ وَ مُبَارَزَةً لِلْمُؤْمِنِينَ بِالْمُحَارَبَةِ فَاللَّهَ اللَّهَ فِي كِبْرِ الْحَمِيَّةِ وَ فَخْرِ الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنَّهُ مَلَاقِحُ الشَّنَئَانِ وَ مَنَافِخُ الشَّيْطَانِ اللَّاتِي خَدَع‏ بِهَا الْأُمَمَ الْمَاضِيَةَ وَ الْقُرُونَ الْخَالِيَةَ حَتَّى أَعْنَقُوا فِي حَنَادِسِ جَهَالَتِهِ وَ مَهَاوِي ضَلَالَتِهِ ذُلُلًا عَنْ سِيَاقِهِ سُلُساً فِي قِيَادِهِ أَمْراً تَشَابَهَتِ الْقُلُوبُ فِيهِ وَ تَتَابَعَتِ الْقُرُونُ عَلَيْهِ وَ كِبْراً تَضَايَقَتِ الصُّدُورُ بِهِ أَلَا فَالْحَذَرَ الْحَذَرَ مِنْ طَاعَةِ سَادَاتِكُمْ وَ كُبَرَائِكُمْ الَّذِينَ تَكَبَّرُوا عَنْ حَسَبِهِمْ وَ تَرَفَّعُوا فَوْقَ نَسَبِهِمْ وَ أَلْقَوُا الْهَجِينَةَ عَلَى رَبِّهِمْ وَ جَاحَدُوا اللَّهَ مَا صَنَعَ بِهِمْ مُكَابَرَةً لِقَضَائِهِ وَ مُغَالَبَةً لِآلَائِهِ فَإِنَّهُمْ قَوَاعِدُ أَسَاسِ الْعَصَبِيَّةِ وَ دَعَائِمُ أَرْكَانِ الْفِتْنَةِ وَ سُيُوفُ اعْتِزَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ لَا تَكُونُوا لِنِعَمِهِ عَلَيْكُمْ أَضْدَاداً وَ لَا لِفَضْلِهِ عِنْدَكُمْ حُسَّاداً وَ لَا تُطِيعُوا الْأَدْعِيَاءَ الَّذِينَ شَرِبْتُمْ بِصَفْوِكُمْ كَدَرَهُمْ وَ خَلَطْتُمْ بِصِحَّتِكُمْ مَرَضَهُمْ وَ أَدْخَلْتُمْ فِي حَقِّكُمْ بَاطِلَهُمْ وَ هُمْ أَسَاسُ الْفُسُوقِ وَ أَحْلَاسُ الْعُقُوقِ اتَّخَذَهُمْ إِبْلِيسُ مَطَايَا ضَلَالٍ وَ جُنْداً بِهِمْ يَصُولُ عَلَى النَّاسِ وَ تَرَاجِمَةً يَنْطِقُ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ اسْتِرَاقاً لِعُقُولِكُمْ وَ دُخُولًا فِي عُيُونِكُمْ وَ نَفْثاً فِي أَسْمَاعِكُمْ فَجَعَلَكُمْ مَرْمَى نَبْلِهِ وَ مَوْطِئَ قَدَمِهِ وَ مَأْخَذَ يَدِهِ فَاعْتَبِرُوا بِمَا أَصَابَ الْأُمَمَ الْمُسْتَكْبِرِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنْ بَأْسِ اللَّهِ وَ صَوْلَاتِهِ وَ وَقَائِعِهِ وَ مَثُلَاتِهِ وَ اتَّعِظُوا بِمَثَاوِي خُدُودِهِمْ وَ مَصَارِعِ جُنُوبِهِمْ وَ اسْتَعِيذُوا بِاللَّهِ مِنْ لَوَاقِحِ الْكِبْرِ كَمَا تَسْتَعِيذُونَهُ مِنْ طَوَارِقِ الدَّهْرِ فَلَوْ رَخَّصَ اللَّهُ فِي الْكِبْرِ لِأَحَدٍ مِنْ عِبَادِهِ لَرَخَّصَ فِيهِ لِخَاصَّةِ أَنْبِيَائِهِ وَ أَوْلِيَائِهِ وَ لَكِنَّهُ- سُبْحَانَهُ- كَرَّهَ إِلَيْهِمُ التَّكَابُرَ وَ رَضِيَ لَهُمُ التَّوَاضُعَ فَأَلْصَقُوا بِالْأَرْضِ خُدُودَهُمْ وَ عَفَّرُوا فِي التُّرَابِ وُجُوهَهُمْ وَ خَفَضُوا أَجْنِحَتَهُمْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ كَانُوا أَقْوَامًا مُسْتَضْعَفِينَ قَدِ اخْتَبَرَهُمُ اللَّهُ بِالْمَخْمَصَةِ وَ ابْتَلَاهُمْ بِالْمَجْهَدَةِ وَ امْتَحَنَهُمْ بِالْمَخَاوِفِ وَ مَخَضَهُمْ بِالْمَكَارِهِ فَلَا تَعْتَبِرُوا الرِّضَى وَ السَّخَطَ بِالْمَالِ وَ الْوَلَدِ جَهْلًا بِمَوَاقِعِ الْفِتْنَةِ وَ الِاخْتِبَارِ فِي مَوَاضِعِ الْغِنَى وَ الِافْتِقَاِر فَقَد- قَالَ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى أَ يَحْسَبُونَ أَنَّما نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مالٍ وَ بَنِينَ نُسارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْراتِ بَلْ لا يَشْعُرُونَ فَإِنَّ اللَّهَ- سُبْحَانَهُ- يَخْتَبِرُ عِبَادَهُ الْمُسْتَكْبِرِينَ فِي أَنْفُسِهِمْ بِأَوْلِيَائِهِ الْمُسْتَضْعَفِينَ فِي أَعْيُنِهِمْ وَ لَقَدْ دَخَلَ مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ وَ مَعَهُ أَخُوهُ هَارُونُ- صلى الله عليهما- عَلَى فِرْعَوْنَ وَ عَلَيْهِمَا مَدَارِعُ الصُّوفِ وَ بِأَيْدِيهِمَا الْعِصِيُّ فَشَرَطَا لَهُ إِنْ أَسْلَمَ بَقَاءَ مُلْكِهِ وَ دَوَامَ عِزِّهِ فَقَالَ أَ لَا تَعْجَبُونَ مِنْ هَذَيْنِ يَشْرُطَانِ لِي دَوَامَ الْعِزِّ وَ بَقَاءَ الْمُلْكِ وَ هُمَا بِمَا تَرَوْنَ مِنْ حَالِ الْفَقْرِ وَ الذُّلِّ فَهَلَّا أُلْقِيَ عَلَيْهِمَا أَسَاوِرُ مِنْ ذَهَبٍ إِعْظَاماً لِلذَّهَبِ وَ جَمْعِهِ وَ احْتِقَاراً لِلصُّوفِ وَ لُبْسِهِ وَ لَوْ أَرَادَ اللَّهُ- سُبْحَانَهُ- لِأَنْبِيَائِهِ حَيْثُ بَعَثَهُمْ أَنْ يَفْتَحَ لَهُمْ كُنُوزَ الذِّهْبَانِ وَ مَعَادِنَ الْعِقْيَانِ وَ مَغَارِسَ الْجِنَانِ وَ أَنْ يَحْشُرَ مَعَهُمْ طُيُورَ السَّمَاءِ وَ وُحُوشَ الْأَرْضِ لَفَعَلَ وَ لَوْ فَعَلَ لَسَقَطَ الْبَلَاءُ وَ بَطَلَ الْجَزَاءُ وَ اضْمَحَلَّتِ الْأَنْبَاءُ وَ لَمَا وَجَبَ لِلْقَابِلِينَ أَجُورُ الْمُبْتَلَيْنَ وَ لَا اسْتَحَقَّ الْمُؤْمِنُونَ ثَوَابَ الْمُحْسِنِينَ وَ لَا لَزِمَتِ الْأَسْمَاءُ مَعَانِيَهَا وَ لَكِنَّ اللَّهَ- سُبْحَانَهُ- جَعَلَ رُسُلَهُ أُولِي قُوَّةٍ فِي عَزَائِمِهِمْ وَ ضَعَفَةً فِيمَا تَرَى الْأَعْيُنُ مِنْ حَالَاتِهِمْ مَعَ قَنَاعَةٍ تَمْلَأُ الْقُلُوبَ وَ الْعُيُونَ غِنًى وَ خَصَاصَةٍ تَمْلَأُ الْأَبْصَارَ وَ الْأَسْمَاعَ أَذًى وَ لَوْ كَانَتِ الْأَنْبِيَاءُ أَهْلَ قُوَّةٍ لَا تُرَامُ وَ عِزَّةٍ لَا تُضَامُ وَ مُلْكٍ تَمْتَدُّ نَحْوَهُ أَعْنَاقُ الرِّجَالِ وَ تُشَدُّ إِلَيْهِ عُقَدُ الرِّحَالِ لَكَانَ ذَلِكَ أَهْوَنَ عَلَى الْخَلْقِ فِي الِاعْتِبَارِ وَ أَبْعَدَ لَهُمْ مِنَ الِاسْتِكْبَارِ وَ لَآمَنُوا عَنْ رَهْبَةٍ قَاهِرَةٍ لَهُمْ أَوْ رَغْبَةٍ مَائِلَةٍ بِهِمْ وَ كَانَتِ النِّيَّاتُ مُشْتَرَكَةً وَ الْحَسَنَاتُ مُقْتَسَمَةً وَ لَكِنَّ اللَّهَ- سُبْحَانَهُ- أَرَادَ أَنْ يَكُونَ الِاتِّبَاعُ لِرُسُلِهِ وَ التَّصْدِيقُ بِكُتُبِهِ وَ الْخُشُوعُ لِوَجْهِهِ وَ الِاسْتِكَانَةُ لِأَمْرِهِ وَ الِاسْتِسْلَامُ لِطَاعَتِهِ أُمُوراً لَهُ خَاصَّةً لَا تَشُوبُهَا مِنْ غَيْرِهَا شَائِبَةٌ وَ كُلَّمَا كَانَتِ الْبَلْوَى وَ الِاخْتِبَارُ أَعْظَمَ كَانَتِ الْمَثُوبَةُ وَ الْجَزَاءُ أَجْزَلَ أَ لَا تَرَوْنَ أَنَّ اللَّهَ- سُبْحَانَهُ- اخْتَبَرَ الْأَوَّلِينَ مِنْ لَدُنْ آدَمَ- صلوات الله عليه- إِلَى الْآخِرِينَ مِنْ هَذَا الْعَالَمِ بِأَحْجَارٍ لَا تَضُرُّ وَ لَا تَنْفَعُ وَ لَا تُبْصِرُ وَ لَا تَسْمَعُ فَجَعَلَهَا بَيْتَهُ الْحَرَامَ الَّذِي جَعَلَهُ لِلنَّاسِ قِيَاماً ثُمَّ وَضَعَهُ بِأَوْعَرِ بِقَاعِ الْأَرْضِ حَجَراً وَ أَقَلِّ نَتَائِقِ الدُّنْيَا مَدَراً وَ أَضْيَقِ بُطُونِ الْأَوْدِيَةِ قُطْراً بَيْنَ جِبَالٍ خَشِنَةٍ وَ رِمَالٍ دَمِثَةٍ وَ عُيُونٍ وَشِلَةٍ وَ قُرًى مُنْقَطِعَةٍ لَا يَزْكُو بِهَا خُفٌّ وَ لَا حَافِرٌ وَ لَا ظِلْفٌ ثُمَّ أَمَرَ آدَمَ- عليه السلام- وَ وَلَدَهُ أَنْ يَثْنُوا أَعْطَافَهُمْ نَحْوَهُ فَصَارَ مَثَابَةً لِمُنْتَجَعِ أَسْفَارِهِمْ وَ غَايَةً لِمُلْقَى رِحَالِهِمْ تَهْوِي إِلَيْهِ ثِمَارُ الْأَفْئِدَةِ مِنْ مَفَاوِزِ قِفَارٍ سَحِيقَةٍ وَ مَهَاوِي فِجَاجٍ عَمِيقَةٍ وَ جَزَائِرِ بِحَارٍ مُنْقَطِعَةٍ حَتَّى يَهُزُّوا مَنَاكِبَهُمْ ذُلُلًا يُهَلِّلُونَ لِلَّهِ حَوْلَهُ وَ يَرْمُلُونَ عَلَى أَقْدَامِهِمْ شُعْثاً غُبْراً لَهُ قَدْ نَبَذُوا السَّرَابِيلَ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَ شَوَّهُوا بِإِعْفَاءِ الشُّعُورِ مَحَاسِنَ خَلْقِهِمُ ابْتِلَاءً عَظِيماً وَ امْتِحَاناً شَدِيداً وَ اخْتِبَاراً مُبِيناً وَ تَمْحِيصاً بَلِيغاً جَعَلَهُ اللَّهُ سَبَباً لِرَحْمَتِهِ وَ وُصْلَةً إِلَى جَنَّتِهِ وَ لَوْ أَرَادَ- سُبْحَانَهُ- أَنْ يَضَعَ بَيْتَهُ الْحَرَامَ وَ مَشَاعِرَهُ الْعِظَامَ بَيْنَ جَنَّاتٍ وَ أَنْهَارٍ وَ سَهْلٍ وَ قَرَارٍ جَمِّ الْأَشْجَارِ دَانِي الثِّمَارِ مُلْتَفَّ الْبُنَى مُتَّصِلِ الْقُرَى بَيْنَ بُرَّةٍ سَمْرَاءَ وَ رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ وَ أَرْيَافٍ مُحْدِقَةٍ وَ عِرَاصٍ مُغْدِقَةٍ وَ زُرُوعٍ نَاضِرَةٍ وَ طُرُقٍ عَامِرَةٍ لَكَانَ قَدْ صَغَّرَ قَدْرَ الْجَزَاءِ عَلَى حَسَبِ ضَعْفِ الْبَلَاءِ وَ لَوْ كَانَتِ الْإِسَاسُ الْمَحْمُولُ عَلَيْهَا وَ الْأَحْجَارُ الْمَرْفُوعُ بِهَا بَيْنَ زُمُرُّدَةٍ خَضْرَاءَ وَ يَاقُوتَةٍ حَمْرَاءَ وَ نُورٍ وَ ضِيَاءٍ لَخَفَّفَ ذَلِكَ مُصَارَعَةَ الشَّكِّ فِي الصُّدُورِ وَ لَوَضَعَ مُجَاهَدَةَ إِبْلِيسَ عَنِ الْقُلُوبِ وَ لَنَفَى مُعْتَلَجَ الرَّيْبِ مِنَ النَّاسِ وَ لَكِنَّ اللَّهَ يَخْتَبِرُ عِبَادَهُ بِأَنْوَاعِ الشَّدَائِدِ وَ يَتَعَبَّدُهُمْ بِأَنْوَاعِ الْمَجَاهِدِ وَ يَبْتَلِيهِمْ بِضُرُوبِ‏ الْمَكَارِهِ إِخْرَاجاً لِلتَّكَبُّرِ مِنْ قُلُوبِهِمْ وَ إِسْكَاناً لِلتَّذَلُّلِ فِي نُفُوسِهِمْ وَ لِيَجْعَلَ ذَلِكَ أَبْوَاباً فُتُحاً إِلَى فَضْلِهِ وَ أَسْبَاباً ذُلُلًا لِعَفْوِهِ فَاللَّهَ اللَّهَ فِي عَاجِلِ الْبَغْيِ وَ آجِلِ وَخَامَةِ الظُّلْمِ وَ سُوءِ عَاقِبَةِ الْكِبْرِ فَإِنَّهَا مَصِيدَةُ إِبْلِيسَ الْعُظْمَى وَ مَكِيدَتُهُ الْكُبْرَى الَّتِي تُسَاوِرُ قُلُوبَ الرِّجَالِ مُسَاوَرَةَ السُّمُومِ الْقَاتِلَةِ فَمَا تُكْدِي أَبَداً وَ لَا تُشْوِي أَحَداً لَا عَالِماً لِعِلْمِهِ وَ لَا مُقِلًّا فِي طِمْرِهِ وَ عَنْ ذَلِكَ مَا حَرَسَ اللَّهُ عِبَادَهُ الْمُؤْمِنِينَ بِالصَّلَوَاتِ وَ الزَّكَوَاتِ وَ مُجَاهَدَةِ الصِّيَامِ فِي الْأَيَّامِ الْمَفْرُوضَاتِ تَسْكِيناً لِأَطْرَافِهِمْ وَ تَخْشِيعاً لِأَبْصَارِهِمْ وَ تَذْلِيلًا لِنُ

انتشار : ۳۱ شهریور ۱۳۹۴ تعداد بازدید : 2003

فارسی ساز FarCry 5

فارسی ساز FarCry 5 ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز FarCry 5

فارسی ساز Assassins Creed Black Flag نسخه PC

فارسی ساز Assassins Creed Black Flag نسخه PC تلگرام : ParsiTeamCH@ سایت : ParsiTeamSite.ir ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Assassins Creed Black Flag نسخه PC

فارسی ساز Watch Dogs 2

فارسی ساز Watch Dogs 2 ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Watch Dogs 2

فارسی ساز Disco Elysium The Final Cut

فارسی ساز Disco Elysium The Final Cut ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Disco Elysium The Final Cut

دانلود کتاب صوتی جان شیفته (مجموعه کامل)

عنوان کتاب: جان شیفته (مجموعه کامل) نویسنده: رومن رولان مترجم: م.ا به آذین فرمت فایل ها: mp3 تعداد فایل ها: 4 جلد کامل حجم کل فایل ها: 953 مگابایت زبان: فارسی توضیحات: فضای داستان جان شیفته، فرانسه در ابتدای سده بیستم است و رمان وضعیت اجتماعی این دوران را برای ... ...

دریافت فایل : دانلود کتاب صوتی جان شیفته (مجموعه کامل)

فارسی ساز The Witcher 2: Assassins of Kings

فارسی ساز The Witcher 2: Assassins of Kings ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز The Witcher 2: Assassins of Kings

فارسی ساز Watch Dogs

فارسی ساز Watch Dogs ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Watch Dogs

فارسی ساز Dragons Dogma 2

فارسی ساز Dragons Dogma 2 آموزش نصب : https://parsiteamsite.ir/product13/dd2/index.html ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Dragons Dogma 2

فارسی ساز Watch Dogs Legion

فارسی ساز Watch Dogs Legion ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Watch Dogs Legion

دانلود پاورپوینت فصل های ریاضی ششم (هفت فصل)

مجموعه ی حاضر فایل پاورپوینت قابل ویرایش تمامی فصل های ریاضی ششم دبستان می باشد که تمامی سوالات همراه با جواب کامل بوده و توضیحات کامل هستند این فایل ها مناسب برای آموزگاران عزیز و دانش آموزان و اولیا می باشد با استفاده از این فایل ها ها به جواب سوالات فصل ها خواهید رسید هم به ...

دریافت فایل : دانلود پاورپوینت فصل های ریاضی ششم (هفت فصل)

اگر به یک وب سایت یا فروشگاه رایگان با فضای نامحدود و امکانات فراوان نیاز دارید بی درنگ دکمه زیر را کلیک نمایید.

ایجاد وب سایت یا
فروشگاه حرفه ای رایگان

محبوب ترین ها