جلسه اول
آشنایی با پارچه ها

جلسه اول معرفي روش و آشنايي با پارچه هاي مصنوعي، ابريشمي، پشمي، نخي و كتاني و معرفي ويژگيها آنها از روي درجه حرارت اطو و توضيح راجع به راه و بي راه و اريب پارچه هاي مختلف همچنين پارچه هايي كه خواب و يا طرح به يك طرف دارند
پيدا كردن بي راه پارچه ها و نحوه پهن كردن پارچه و طريقه برش پارچه هايي كه بصورت يك لا برش مي خورند .
آشنايي با عملكرد چرخ خياطي سرويس روغن كاري و نخ كردن چرخ و ماسوره و نخ شل براي آماده كردن دوخت بعدي و امتحان دوخت چرخ .

هدف

داشتن اطلاعات اوليه براي كساني كه قصد فراگيري خياطي را دارند آگاهي از تنوع پارچه ها و ميزان حرارت لازم براي اطو زدن آنها طريقه صحيح كار با چرخ خياطي و استفاده بهينه از آن .
براي اينكه دقيق تر با انواع پارچه ها آشنا شويم بهتر است آنها را به ترتيبي كه روي درجات بعضي از اطوها به صورت كلمات فارسي نوشته شده به خاطر بسپاريم.

به طور كلي پارچه ها را به پنج گروه اصلي تقسيم مي كنند

1. پارچه هاي مصنوعي
2. ابريشمي
3. پشمي
4. نخي
5. كتاني
اولين گروه پارچه هاي مصنوعي هستند كه از مواد مختلف خام و تركيبات پيچيده شيميايي تهيه مي شوند.
چهار گروه بعدي پارچه هاي طبيعي هستند . دو گروه ابريشمي و پشمي منشأ حيواني و دو گروه نخي و كتاني منشأ گياهي دارند.

شناسايي پارچه ها از روی درجات روی اتو

براي شناخت پارچه ها از روي درجات بعضي از اطوها كه به صورت كلمات فارسي نوشته شده اولين درجه كه داراي كمترين حرارت اطو مي باشد ضعيف ناميده مي شود.

درجه 1 : درجه ضعيف

(ژرسه ـــ پلي استر ـــ پاناما ـــ فلامنت ـــ سلولز ـــ سنتتیک)
براي دو گروه پارچه هاي مصنوعي سلولز و سنتتیک كه الياف آنها با فعل و انفعالات شيميايي بدست مي آيد مناسب مي باشد
از دو گروه دیگر می شود از پاناما و فلامنت نام برد.
از انواع پارچه هاي نايلون، ژرسه را مي توان نام برد.
از ويژگيهاي اين نوع پارچه ها دوام و بشور و بپوش بودن آنهاست.
اين پارچه ها با حرارت زياد جمع مي شوند، و در مقابل حرارت آتش مانند لاستيك مي سوزند و از آنها گلوله هايي سياه و سفت باقي مي ماند.

درجه 2 :ابريشم مصنوعي

روي اطوهايي كه درجات آن بصورت كلمات فارسي مشخص شده بعد از ضعيف، ابريشم مصنوعي را مي بينم.
درجه ابريشم مصنوعي براي پارچه هايي با الياف مصنوعي كه با رشته هاي طبيعي مخلوط شوند مناسب مي باشد.
اين پارچه هاي خوش حالت كه گروه زيادي از پارچه ها را تشكيل مي دهند دوخت و برشي ساده تر از گروه اول دارند مشهورترين آنها تترون و ترگال مي باشند.

درجه 3 :تريلين – لئوناردو

سومين درجه اي كه روي اطوها مشخص شده ابريشم و براي پارچه هاي ابريشمي مناسب است. اين نوع پارچه از رشته هايي كه كرم ابريشم به عنوان پيله به دور خود مي تند تهيه مي شود. پارچه ابريشم بسيار نرم و لطيف و همينطور محكم و با دوام است.
از محسناتش اينكه در هواي سرد، گرم و در هواي گرم، خنگ مي باشد.
براي برش، دوخت و اطوكاري آن بايد دقت و ظرافت بيشتري همراه باشد.
از انواع آن كرپ ژورژت ، ارگانزا، شيفون و ساتن را مي توان نام برد.

ساتن

درجه 4 :پارچه های پشمي

اين درجه حرارت براي پارچه هايي كه از پشم حيوانات تهيه مي شوند مناسب مي باشد. پارچه هاي پشمي گرم و سبك، چروك ناپذير، جذب كننده رطوبت و بسيار محكم و با دوام مي باشند.
پارچه هاي پشمي به راحتي اطو خورده و حالت مي گيرند
آنها در برابر برق عايق هستند و در مقابل آتش هم از خود مقاومت نشان داده و به سادگي نمي سوزند.
از انواع آن فاستوني ها را شامل گاباردين – فلانل و كانگا مي توان نام برد . فوتر و ماهوت
مشهورترين پارچه پشمي كشمير مي باشد كه گرمي و خصوصاً وزن سبك آن اين نوع پارچه را از انواع آن متمايز مي كند.

فاستوني
e

درجه 5 : پارچه های نخی

اين درجه حرارت مخصوص پارچه هايي است كه از پنبه تهيه مي شوند. دوام ، سبكي، محكمي و مخصوصاً خنكي از مشخصات بارز آن مي باشند. پارچه هاي نخي جذب كننده رطوبت و هنگامي كه خيس باشند محكم تر مي شوند.
پارچه هاي نخي نرم می باشد و به راحتی اطو می شوند ، برش و دوخت این پارچه ها ساده تر مي باشد. بهتر است پارچه هاي نخي را قبل از برش آب كشيد تا به مقدار لازم آب برود.
از انواع آن چلوار، كدري ، چيت ، متقال ، و پپلين را مي توان نام برد.

پارچه کدری

درجه 6 : پارچه های کتانی

پارچه هاي كتاني به پارچه هايي اطلاق مي شود كه از الياف گياه كتان تهيه مي شوند. اين پارچه ها بسيار با دوام، محكم و جاذب رطوبت مي باشند سطحي صاف دارند و خيلي زود چروك مي شوند.
از انواع آن آكار – آرو را مي توان نام برد.

برش پارچه ها

براي برش هر پارچه اي لازم است كه راه پارچه به موازات خطوط طولي بدن قرار گيرد. اما در مواردي كه به واسطه طرح پارچه مي خواهيم قسمتهايي مثل لكه بالاي پيراهن را برعكس ببريم بايد اطمينان داشته باشيم كه آن قسمت بعد از شستشو آب نمي رود و چنانچه پارچه آبرفت داشت پارچه را باید قبل از برش آب كشيد.
به طور كلي تمام پارچه هايي كه در بازار موجود مي باشند در سه چيز مشتركند و آن داشتن راه و بي راه و اريب مي باشد بجز چند مورد معمولاً پارچه ها در راه كش نمي آيند اما در بي راه كمي كشيده مي شوند. و تمامي پارچه ها دراريب كاملاً كش مي آيند راه پارچه كه همان طول پارچه مي باشد خطوطي به موازات حاشيه و يا تركي پارچه را مي گويند و نخ هاي تار كه داراي مقاومت بيشتري مي باشند در آن تنيده مي شوند. بي راه پارچه كه عرض پارچه مي باشد بطور عمودي راه پارچه را قطع مي كند و نخهايي با عنوان پود كه نسبت به تار داراي مقاومت كمتري مي باشند در آن تنيده ميشوند، كه البته پيدا كردن بي راه هر پارچه براي برش لباس بسيار ضروري مي باشد.
براي پيدا كردن بي راه پارچه ها آنها را به دو گروه تقسيم مي كنيم، پارچه :آهار دار و لخت
براي برش اريب، پارچه بايد كاملاً به طور صحيح روي ميز پهن شده باشد.
برای برش پارچه های آهاردار با تا زدن پارچه به نحوي كه دو حاشيه كاملاً روي هم قرار گيرد و پارچه داراي پيچ خوردگي نباشد به وسيله خطوط عمود يك سطح مستطيل و يا يك گونياي بزرگ خطي را كه در ابتداي پارچه به صورت دو لا روي هم قرار گرفته و بر حاشيه عمود مي باشد بدست مي آيد.
اما پيدا كردن بي راه در پارچه هاي لخت به دو صورت انجام مي پذيرد در روش اول با زدن يك چرت در حاشيه پارچه مي باشد روش دوم در پارچه هايي كه معمولاً جر نمي خورد كشيدن يك یا دو نخ از پود پارچه مي باشد.كه با كشيدن آن خطي در پارچه مي افتد . بايد به خاطر داشته باشيم كه در اين هر حالت اگربخواهيم پارچه را با قد بخصوص برش بزنيم اگر حاشيه در يك طرف جمع شده باشند از همان طرف اندازه می كنيم.
پارچه هايي را كه خواب دارند مثل مخمل و جير و بعضي از ساتنها و بعضي پارچه هاي پشمي، حتماً بايد هنگام برش به يك طرف يعني رو به پايين خواب پارچه الگوها را پهن كرد. در غيراين صورت وقتي لباس آماده شد تكه هايی که به راه درست بريده نشده به خاطر اینکه راه ها ی پارچه ها با هم همخوانی ندارند و سایه می اندازند به تيرگي مي زند و پارچه هاي براق مات ديده مي شوند.
همينطور در پارچه هاي گل دار و طرح داري كه گل و طرح آن به يك طرف مي باشد حتماً لازم است لباس طوري برش بخورد كه گلها و طرح پارچه به طرف بالا باشد. نكته مهمي كه بايد در مورد پارچه هاي لخت به خاطر بسپاريم اين است كه هنگامي كه راه پارچه برش خورده به صورت ريش ريش باشد لازم است براي پهن كردن پارچه بي راه آنرا پيدا كنيم.
ما اكثر پارچه ها را بصورت دولا برش مي زينم.
اما در مواردي مثل مانتوهاي سايز بالا براي اينكه مصرف پارچه پايين بيايد آنها را به صورت باز و يك لا برش مي زنيم.

برش قرينه

هنگامي كه پارچه بصورت باز بريده مي شود لازم است براي قسمتهايي كه بصورت قرينه يا جفت نياز داريم براي برش دوم الگو برگردانده شود تا تكه هاي لباس با هم قرينه و جفت گردند در غير اين صورت مثلاً دو آستين و دو قسمت پيش براي يك طرف بريده مي شود.

آشنايي با دوخت هاي مختلف با چرخ خياطي و دوخت جادكمه و مغزي صاف و اريب

جلسه دوم
آشنايي با دوخت هاي مختلف با چرخ خياطي

دوخت ساده با چرخ خياطي و مهارت در آن ،سر قايمي زدن، دوخت درزهاي يك سانتي دو سانتي و سه سانتي ، انواع بخيه ها شامل نيش و يك پايه

طريق زيگزال زدن – نحوه چين دادن ريز و درشت و چين نخ كش

نحوه تا انداختن زاپاس هاي پنج سانتي در درزهاي كج، طريقه دوخت يك مدل گوشه در بعضي از موارد فوق استفاده از اطو و نحوه استفاده از اطوي سرد.

جلسه سوم
آشنايي با دوخت جادكمه

طريق دوخت جادكمه با چرخهاي اتوماتيك و غيراتوماتيك دوخت جادكمه با پارچه و نحوه بازكردن سجاف آن به دو صورت اليك زدن ، سوزن نخ كردن، دوخت دكمه با دست و ساده و پايه دار دوخت دكمه با چرخ ساده و پايه دار.

جلسه چهارم
آشنايي با دوخت مغزي صاف و اريب

نحوه دوخت و اطو كاري مغزي هاي پهن و باريك كه بين درز لباس و دور يقه قرار مي گيرد.
دوخت مغزي اريب در درزهاي منحني كه گذشته از آشنايي با برش و اطوي نوار اريب، هنرجويان با نحوه دوختن و گرفتن درزهاي منحني هم آشنا خواهند شد و نحوه دوخت نوار اريب براي يقه هاي گرد نحوه برش و دوخت كم جدا و اطوي آن.

هدف
دوخت مغزي و خصوصاً مغزي اريب يكي از مهمترين نگراني هاي

جلسه پنجم تا هشتم
آشنايي با دوخت جيب هاي درز بغل آشنايي با دوخت جيب دو فيلتو و با دهنه و مغزي هاي شكاف دم دست

جلسه پنجم
آشنايي با دوخت جيب هاي درز بغل

دوخت جيب هايي كه در درز بغل لباس قرار مي گيرد.
درز يك طرف براي پارچه هاي ظريف و درز باز براي پارچه هاي ضخيم همچنين نحوه دوخت جيب از رو و جيب پاكتي و درب جيب يا جيب نما.

جلسه ششم
آشنايي با دوخت جيب دو فيلتو و با دهنه

دوخت جيب دو فيلتو با دوخت زيپ درون آن توضيح بصورت ساده و دوخت جيب دو فيلتو با دهنه دوخت زيپ درون آن

هدف
دوخت جيبهاي فيلتابي از مشكل ترين قسمتهايي است كه هنرجويان در انجام آن مشكل دارند لذا در اين قسمت و قسمت بعدي آمادگي هاي لازم را پيدا مي كنند

جلسه هفتم
آشنايي با جيب يك فيلتو با بندينك و لايي چسب دار مدل باراني

دوخت جيب يك فيلتو با بندينك براي پشت شلوار و جيب يك فيلتو لايي چسب دار مدل باراني

هدف
دوخت جيبهاي فيلتابي از مشكل ترين قسمتهايي است كه هنرجويان در انجام آن مشكل دارند لذا در اين قسمت و قسمت بعدي آمادگي هاي لازم را پيدا مي كنند

جلسه هشتم
دوخت دو مدل مغزي هاي شكاف دم دست براي بلوز زنانه و پيراهن مردان – دوبل آستين كوتاه ساده و با شكاف

هدف
با مشاده اين برنامه ها و تمرين در آن هنرجويان آمادگي پيدا مي كنند تا با برش لباس آشنا شوند.

جلسه سيزدهم و چهاردهم
آشنايي باالگوي دامن پيلي و حذف ساسون دامن و الگوي دامن های مدل دار

جلسه سيزدهم
آشنايي باالگوي دامن پيلي

آموزش پيلي هاي دامن شامل پيلي دو قلو و يك طرف وسط ، جلوي دامن پيلي، يك طرف روي پا، چند پيلي روي پا

هدف

پياده كردن پيلي ها به اين فرم تنها در مورد دامن ها نيست بلكه پيلي ها در بالاتنه با شكلي ساده تر به همين فرم در مي آيند.

دامن هاي پيلي دار

براي يك پيلي وسط جلوي دامن ده سانت به وسط آن اضافه مي كنيم و چون دو لا بريده مي شود مجموعه پيلي به 20 سانت مي رسد مقدار پيلي در اختيار خودمان است اين پيلي مي تواند يك طرف و يك يا دو قلو باشد، براي پيلي دو قلو و اينكه لبه پايين آن صاف بايستد يك سانت از مقدار لبه پايين پيلي كم مي كنيم و آن را با خطي جديد به لبه اصلي پيلي روي باسن بزرگ مي رسانيم خط را مستقيم ادامه داده و تا كمر مي رسانيم هر مقدار كه از كمر گرفته شد از مقدار ساسونها كم مي كنيم. تمام دامنهاي پيلي دار مبحث ما، پيلي تا باسن بزرگ دوخته مي شود. براي داشتن پيلي يك طرف و يا دو قلو روي پا خط وسط ساسن را ادامه داده، آن محل را باز مي كنيم.
مقدار پيلي از 16 تا 20 سانت مي باشد. اگر پيلي يك طرف باشد لبه پايين آن 5/1 سانت باز مي شود كه مانند قبل عمل كرده و ساسون را هم هر مقدار كه باشد با پيلي تا باسن كوچك مي گيريم .
9 سانت براي سايز 37 به موازات خط وسط دامن به طرف روي پا خط مي كشيم. اين فاصله در سايز هاي مختلف يك سانت كم و زياد مي شود.

پيلي هاي سه عددي روي پا – با فاصله 5/3 سانت مي باشند هر مقدار كه روي پيلي باشد دو برابر آن را بايد به زير پيلي بدهيم فاصله هاي خط كشي شده جاي پيلي ها با قيچي جدا شده و به اندازه دو برابر زير پيلي به وسط آن اضافه مي كنيم دو طرف وسط و كنار دامن را هم به طرفين مي چسبانيم. لبه تيزي پايين پيلي ها نيم سانت باز مي شود و مانند قبل عمل مي شود مقدار ساسون هم در تعداد پيلي ها تقسيم شده و تا باسن كوچك گرفته مي شود. هر گاه تعداد پيلي ها بيشتر شود فاصله آنها هم كم مي شود. براي پيلي روي يك پا احتياج به يك الگوي كامل جلو داريم، و فقط روي پاي چپ پيلي مي دهيم. مي توانيم روي الگو خطهاي گوناگون كشيده و با برشي قسمت پايين را پيلي داد مي توان يك طرف جيب و طرف ديگر پيلي داشت مي توان گوشه پايين را در سمت چپ بصورت يك مستطيل كه لبه آن كج بطرف بالا باشد از قسمت درز برش زده و مستطيل را پيلي هاي كوچك دو سانتي داد (علت اصلي برش كج و يا منحني در بالاي اين نوع پيلي آن است كه جاي درز براي دوخت پيلي ها به دامن داشته باشيم)
معمولا اين تيكه پيلي را بصورت جدا بريده و به نصف زير پيلي اول دامن مي دوزيم.

جلسه چهاردهم
آشنايي با حذف ساسون دامن و الگوي دامن های مدل دار

حذف ساسون دامن كه الگوي آن به تنهايي يك مدل دامن و از آن مي توان به عنوان الگوي آستر دامن ترك و كلوش استفاده كرد. به اضافه طريقه فون و راسته كردن آن، و تبديل راسته به مدل ماهي و توضيح برش آن و آموزش برش دامن هاي مدل دار شامل تنگ پايين كلوش بصورت برش ساده و مدل دار – چند طبقه چين دار – اسكاتلندي و دامن دراپه را در اين جلسه آموزش مي دهيم.

براي حذف ساسون خط وسط آنرا تا پايين ادامه مي دهيم و از پايين تا سه سانت مانده به ساسون قيچي مي كنيم، ساسون را مي بنديم با قد دامن 70 پايين دامن 8 تا 9 سانت باز شود.براي آستر دامن فون يا كلوش از اين الگو استفاده مي شود. براي دامن فون بدون ساسون 4 سانت از وسط جلو كم مي كنيم. و آنرا تا محل بريدگي خط كشيده و مي بريم. براي چرم، جير، مخمل و دوشس كه ساسن نمي توان داد از اين الگو استفاده مي شود.